तेल विपणन कंपन्यांकडून E20 पेट्रोलमधील आर्द्रता आणि क्लोराइडच्या उपस्थितीची तपासणी, 500 ppm क्लोराइड आणि आर्द्रतेच्या दाव्यांना पुष्टी नाही

तेल विपणन कंपन्यांकडून E20 पेट्रोलमधील आर्द्रता आणि क्लोराइडच्या उपस्थितीची तपासणी, 500 ppm क्लोराइड आणि आर्द्रतेच्या दाव्यांना पुष्टी नाही

National Media News 07/08/2026 Maharshtra

नवी दिल्ली, 7 ऑगस्ट 2026 : E20 पेट्रोलमधील आर्द्रता आणि क्लोराइडच्या उपस्थितीबाबत अलीकडे प्रसारित झालेल्या माध्यमांतील वृत्तांच्या पार्श्वभूमीवर, तेल विपणन कंपन्यांनी (OMCs) E20 पेट्रोलच्या संपूर्ण पुरवठा साखळीमध्ये देशव्यापी अतिरिक्त आणि व्यापक तपासणी केली. या तपासण्यांमधून इंधनाची गुणवत्ता निर्धारित मानकांच्या मर्यादेत सातत्याने कायम असल्याचे पुन्हा स्पष्ट झाले आहे. शास्त्रीय पद्धतीने आखलेल्या यादृच्छिक तपासण्यांमधून मिळालेल्या निष्कर्षांनुसार, इंधन दूषित झाल्यामुळे कोणत्याही प्रकारची चिंता करण्याचे कारण नाही.तेल विपणन कंपन्या आपल्या सर्व ग्राहकांना आश्वस्त करू इच्छितात की, इंधनाची गुणवत्ता ही आमच्यासाठी सर्वोच्च प्राधान्याची बाब आहे. वाहनांच्या कार्यक्षमतेवर किंवा ग्राहकांच्या विश्वासावर परिणाम करू शकणाऱ्या कोणत्याही संभाव्य समस्येची शास्त्रीय पद्धतीने तपासणी करून त्यावर तातडीने आवश्यक ती सुधारात्मक कार्यवाही केली जाते. पेट्रोलमध्ये मिश्रणासाठी वापरल्या जाणाऱ्या इथेनॉलमधील क्लोराइडसाठी भारत सरकारने कठोर मानके निर्धारित केली आहेत. तसेच, संपूर्ण पुरवठा साखळीमध्ये या मानकांचे पालन सुनिश्चित करण्यासाठी वारंवार निरीक्षणाची प्रभावी यंत्रणा कार्यान्वित करण्यात आली आहे. देशभरातील रिफायनरीज, डिस्टिलरीज, डेपो/टर्मिनल्स आणि किरकोळ विक्री केंद्रे अशा पुरवठा साखळीतील विविध टप्प्यांवर क्लोराइडची तपासणी केली जात आहे. त्यामुळे संपूर्ण पुरवठा साखळीमध्ये गुणवत्ता सातत्याने कायम असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या गुणवत्ता हमी प्रक्रियांव्यतिरिक्त, तेल विपणन कंपन्यांनी देखरेख आणखी मजबूत केली आहे. प्रत्येक किरकोळ विक्री केंद्रावर दररोज 8 ते 12 वेळा पाणी शिरण्याची शक्यता (Water Ingress) आणि घनता (Density) तपासणी केली जात आहे. विविध ठिकाणी मोबाईल इंधन गुणवत्ता तपासणी प्रयोगशाळाही तैनात करण्यात आल्या आहेत. याशिवाय, सर्वोच्च गुणवत्ता मानके सुनिश्चित करण्यासाठी तपासणीच्या निष्कर्षांची स्वतंत्रपणे इंधन प्रयोगशाळांमार्फत पडताळणी केली जात आहे. पुरवठा साखळीतील या बहुआयामी आणि अधिक व्यापक तपासणी प्रक्रियेमुळे इंधनाची गुणवत्ता सर्वोच्च मानकांनुसार असल्याचे पुन्हा एकदा सिद्ध झाले आहे. 1.रिफायनरीमधून प्राप्त MS : पेट्रोलमधील प्रत्यक्ष क्लोराइडचे प्रमाण 1 ppm पेक्षा कमी विविध रिफायनरीजमधून यादृच्छिक पद्धतीने निवडलेल्या 100 हून अधिक अतिरिक्त पेट्रोल नमुन्यांची तपासणी करण्यात आली. या सर्व नमुन्यांमध्ये क्लोराइडचे प्रमाण सातत्याने कमी आढळले असून, सर्व नमुन्यांमध्ये ते 1 ppm किंवा त्यापेक्षा कमी असल्याचे आढळून आले. भारतातील मजबूत रिफायनिंग आणि डिस्पॅच प्रक्रियेमध्ये समाविष्ट असलेल्या गुणवत्ता तपासणी यंत्रणेची परिणामकारकता यामुळे अधोरेखित होते. 2. डिस्टिलरीमधून प्राप्त शुद्ध इथेनॉल पेट्रोलमध्ये मिश्रणासाठी वापरला जाणारा प्रमुख घटक असलेल्या डिस्टिलरीजमधून पुरवठा होणाऱ्या इथेनॉलमध्येही क्लोराइडचे प्रमाण निर्धारित मानकांपेक्षा सातत्याने लक्षणीयरीत्या कमी आढळले आहे. उत्पादनाच्या टप्प्यावर प्रभावी गुणवत्ता नियंत्रण यंत्रणा कार्यरत असल्याचे यावरून स्पष्ट होते. OMCs आणि CHTच्या सदस्यांचा समावेश असलेल्या विशेष टास्क फोर्सने गेल्या 10 दिवसांत देशभरातील 80 डिस्टिलरीजमधून इथेनॉलच्या नमुन्यांची तपासणी केली. या सर्व नमुन्यांमध्ये क्लोराइडचे प्रमाण 3 ppm पेक्षा कमी आढळले. 3. OMCsच्या मार्केटिंग पायाभूत सुविधांद्वारे वितरित Ethanol Blended MS (E20) डेपो / टँक ट्रक्स : डेपो आणि टर्मिनल्सवर तपासण्यात आलेल्या इथेनॉल आणि E20 नमुन्यांमध्ये क्लोराइडचे प्रमाण निर्धारित मर्यादेतच आढळले आहे. या टप्प्यावर नियमित देखरेख केल्यामुळे इंधन साठवणूक आणि वितरणाच्या संपूर्ण प्रक्रियेत गुणवत्ता कायम ठेवली जात आहे. देशभरातील विविध OMC टर्मिनल्समधून घेतलेल्या 80 हून अधिक नमुन्यांमध्ये क्लोराइडचे प्रमाण 3 ppm पेक्षा कमी आढळले. किरकोळ विक्री केंद्रे (RO) : वाढीव तपासणी कार्यक्रमांतर्गत आतापर्यंत 1,000 हून अधिक नमुन्यांची तपासणी करण्यात आली आहे. गेल्या काही दिवसांत क्लोराइडच्या प्रमाणासंदर्भातील 160 तपासणी अहवालांचे विश्लेषण करण्यात आले असून, त्यामध्ये क्लोराइडचे प्रमाण 0 ते 3 ppm दरम्यान आढळले आहे. त्यामुळे अनेक शेकडो ppm क्लोराइड असल्याच्या दाव्यांना कोणतीही पुष्टी मिळत नाही. या देखरेख यंत्रणेदरम्यान केवळ चार स्वतंत्र प्रकरणांमध्ये क्लोराइडचे वाढलेले प्रमाण आढळून आले. या चारही ठिकाणांवरील पुरवठा तात्काळ थांबविण्यात आला. त्यानंतर समस्येच्या मूळ कारणाचे (Root Cause) सविस्तर विश्लेषण करण्यात आले आणि योग्य सुधारात्मक उपाययोजना केल्यानंतरच पुरवठा पुन्हा सुरू करण्यात आला. 4. पाणी शिरण्याची तपासणी (Water Ingress Testing) सुमारे 90,000 किरकोळ विक्री केंद्रांवर (ROs) भूमिगत साठवण टाक्यांची अनिवार्य तपासणी आणि देखरेख सुरू करण्यात आली आहे. या केंद्रांवरील भूमिगत टाक्यांची दररोज 8 ते 12 वेळा तपासणी केली जात असून, आतापर्यंत कोणत्याही ठिकाणी पाणी शिरल्याचे आढळून आलेले नाही. वरील सर्व तपासण्यांचा तक्त्याच्या स्वरूपातील सारांश CHTच्या अधिकृत वेबसाइटवर उपलब्ध आहे. आणखी तपासणीचे निष्कर्ष उपलब्ध होताच या माहितीमध्ये आवश्यक ते अद्यतन केले जाईल. तेल विपणन कंपन्या ग्राहकांना पुन्हा आश्वस्त करू इच्छितात की, इंधनाची गुणवत्ता ही त्यांच्यासाठी सर्वोच्च प्राधान्याची बाब आहे. संपूर्ण पुरवठा साखळीमध्ये सातत्याने गुणवत्ता देखरेख केली जात असून, कुठेही कोणतीही तफावत आढळल्यास तातडीने आणि निर्णायक स्वरूपाची सुधारात्मक कार्यवाही केली जाते. वरील तपासण्यांच्या पार्श्वभूमीवर, ग्राहकांनी E20 पेट्रोलचा विश्वासाने वापर सुरू ठेवावा. OMC नेटवर्कद्वारे पुरवठा करण्यात येणारे E20 पेट्रोल निर्धारित गुणवत्ता मानकांनुसार असल्याचे तपासण्यांमधून स्पष्ट झाले आहे. ग्राहकांच्या हिताचे संरक्षण करण्यासाठी पुरवठा साखळीतील प्रत्येक टप्प्यावर मजबूत गुणवत्ता हमी आणि देखरेख यंत्रणा कार्यरत आहे. पेट्रोल निर्धारित गुणवत्ता मानकांनुसार असल्याचे तपासण्यांमधून स्पष्ट झाले आहे. ग्राहकांच्या हिताचे संरक्षण करण्यासाठी पुरवठा साखळीतील प्रत्येक टप्प्यावर मजबूत गुणवत्ता हमी आणि देखरेख यंत्रणा कार्यरत आहे.